Category Archives: Personal

Para kay Bruks: Simpleng Tao, Kuya, Tatay, Kaibigan at Kasama


Manila Today: Tinalikuran ni Bruks ang paggamit ng droga at inalpasan ang pagkalulong dito. Siya’y nagpanibagong hubog at tuwirang nagsilbi sa sambayanan nang walang iniintay na kapalit. #AnakNgBayan

Kontribusyon para sa feature ng Manila Today na “Mabubuting Anak ng Bayan”. Kilalanin ang mga kabataang martir ng bayan na tumungo sa kanayunan at nag-alay ng buhay para sa masang api at pinagsasamantalahan. Inspirasyon kayo upang magpatuloy at magsikhay sa mga gawain at patuloy na paglingkuran ang sambayanan.

Heto ang original na post na naisulat noong September 2010:


Mga alaala ni Tanya


Manila Today: Hanggang sa huli ay STP (Serve the People) ang pinanghawakan ni Tanya kaya’t siya’y nagsisilbing huwaran sa mga kabataang artista. #AnakNgBayan


Kontribusyon para sa feature ng Manila Today na “Mabubuting Anak ng Bayan”. Kilalanin ang mga kabataang martir ng bayan na tumungo sa kanayunan at nag-alay ng buhay para sa masang api at pinagsasamantalahan. Inspirasyon kayo upang magpatuloy at magsikhay sa mga gawain at patuloy na paglingkuran ang sambayanan.

Heto ang original na post na naisulat noong January 2010:



For all the times I heard you say “I love you”
And silently exclaim “why not me?”
When I chose to love countless others,
but failed;

For all the times you tried to hold my hand
And touched my back,
And brushed your hand through my hair,
And leaned your body against mine;

For all the times when you would talk to me
And share your stories with glowing eyes
And excited breaths and expressive hands;

I wonder,
What really did you want me to feel?
What really did you want me to say?

Did you want me to say “I love you” back
Or tell you it had been you all along?

When truth is, I was afraid
Afraid that I would get hurt
By whom I’ve written these poems for
For years — a decade even,
And sang these sad songs for.

Thank you, 2014.


Salamat, 2014. This past year, you have shown that I can still have the heart, the clarity of mind, the courage, and the endurance to love. Myself. Another person aside from myself. But most especially, and more importantly, the movement.

The year started out in turbulence and with a lot of baggages, almost on the verge of giving up. Painful. Hurtful. But in the process and with the proper tools, resolved to be calmer, more patient, more accepting, more decisive, more critical and more objective than ever. A lot of circumstances pushed me to grow in a lot of ways.

A lot of changes have taken place. A lot of hurt. A lot of letting go, but also a lot of mending and ushering in new things and endless possibilities. 2014 has been a year of taking things and struggles to greater heights and pushing things and undertakings to greater limits, but at the same time, still knowing where the limits lie and willing to recognize how much the mind, the heart and the body can take in. In all these, it had always been helpful to still always go back to basics, to re-assess and to keep grasping principles, goals, reasons and objectives firmly, still taking the unavoidable plunges but somehow making them less hard and hurtful.

Thankful ever for the masa and the community for always being the source of inspiration — their strength, tenacity, determination and collective action to change this brutal and unforgiving world we live in will always be the motive force to keep educating, organizing and mobilizing. Thankful for kasamas for the willingness to struggle things out, however difficult and grueling contradictions may be; for the happy, and maybe sometimes sad but/and/or reflective, times shared against all odds; and for all the lessons imparted that will be carried on to the next year and beyond. Last but not the least, always thankful for family for always being open-minded and understanding.

2015 is coming in a few hours to our side of the world. With all the lessons from 2014 and the previous years, I’m sure the coming year will turn out better. Am I ready? More than ever! 🙂


17 years ago, I could have been a teenage mother.


First published in Facebook.

Yesterday, November 25, was International Day for the Elimination of Violence against Women. And on this day, November 26, 17 years ago and as a sophomore in high school, I was inches away from getting raped, or who knows what else could have happened. I woke up to that slow, encircling touch around my left nipple. Forgive me for disclosing this too much of information. Or to some, this may just be a small thing. But for a 14-year old, in a predominantly Catholic and conservative country like the Philippines, it was the whole world crashing down on her.

For someone who was a valedictorian in grade school, and someone who was running for honors, being the top third student at one time among 500+ students during her first year in her new high school, then sliding down to the very bottom of the class during the second quarter of the next schoolyear after this incident happened, it was quite a big thing and a very serious matter. But yes, it did happen. And this whole ordeal crushed this girl into pieces then, stuck with the thought that she could not talk to anyone about it.

This is the first time that I have disclosed that one very important detail. Before this, I would write blog entries about that day (“Desiderata” and “Madaling araw na pero gising pa”), about the feelings and emotions that came with it, and write and talk to friends about the aftermath of that one single moment, trying my best not to cry just at the thought of it, but never really the actual act. Even those took years — seven, at the least, I think — for me to have the courage, and the trust, to disclose to people whom I consider close enough for me to entrust personal matters with.

I was 14. Anyone who knew me then would know I wasn’t even attractive based on the dominant popular Filipino culture’s standards. But it happened to me. And it could happen anywhere and to anyone else. Because rape or sexual harassment is not only inflicted on the skimpy-dressed or the “balingkinitan” (slender) or the “kaakit-akit” (attractive) types of women, children, or even men. Because raping someone or sexually harassing someone is a choice for those who are carrying out these acts. They can choose to do it or they can choose not to.

I am not writing this now to shame the person who did the act or who knew about what happened but had not taken any steps to address the situation. Neither am I writing this to catch attention. I do not even intend to file any charges anymore after all these years.

I am writing this so that any of you who might read this would, at the least, gain more consciousness and caution in their constant interactions and encounters with women, and with children, who are most prone and vulnerable to these kinds of attacks or aggressive behaviors. That this may serve as an initial step in changing that rape culture that hovers among many’s consciousness. I already actually find my own justice in that.

Yesterday was International Day for the Elimination of Violence against Women. It was designated by the United Nations two years after the incident happened to me. It may have come a few years late, and the struggle may be protracted as with many other things, but it’s never too late for us to change this rape culture into something that does not destroy peoples’ lives and that would make us productive citizens of our countries. It is everyone’s duty to build that kind of society.

Respect. That is all that is asked of us. You may even save someone else’s life by holding on to that one important virtue. I guess in my case, I was level-headed enough not to take away my life at that young age. But just imagine thousands of other children and women who have undergone the same, or worse and more painful, experiences who did not find the strength to at least take that one step to breathe just one more time.


This is in honor of all the women and children who may have or may not have endured. This is also in honor of the revolutionary Mirabal sisters, whose story I have come to know when I had the chance to read “In the Time of the Butterflies” back in 2006, and whose brutal assassination in 1960 on orders of Dominican ruler Rafael Trujillo, served as the basis of why we now commemorate the International Day for the Elimination of Violence against Women.

Araw ng mga Ama at Ang Kwentong Pakikibaka ng mga Magulang Ko


Naisulat ko ito noon pang Nobyembre 30, 2011, malamang ay para sa kaarawan ni Gat Andres Bonifacio. Sa hindi ko maalalang dahilan, hindi ko ito nai-post. Ngayon ko na lang ipo-post makalipas ang mahigit dalawa’t kalahating taon, bilang pagpupugay sa tatay at nanay ko ngayong Araw ng mga Ama.

Sa tatay ko, na sa akdang ito ay mas naging malinaw kung kanino ko namana ang pagiging aktibista. Hehe. Itong sumusunod ang isa rin sa mga naisulat ko noon tungkol sa tatay ko: At sa nanay ko, na mula nang mamatay ang tatay namin noong walong taong gulang pa lang ako, ay s’yang bumuhay at tumayo, hindi lang nanay, kundi pati na rin tatay, sa aming magkakapatid at sa kanyang mga apo. Na sa loob ng mahabang panahong iyon ay nagpamalas din ng ibayong tapang at lakas ng loob bilang “single parent”.

Para sa aking mga magulang, mga pamangkin na sina RJ at Bonz, sa aking panganay na kapatid na Ate Mate na tumayo rin bilang nanay-tatay sa kanyang mga anak, sa aking stepdad na si Bill, sa mga kamag-anak, mga kaibigan at sa mga kasamang amang walang humpay at walang kapagurang nakikibaka para sa isang malaya at makatarungang lipunang nais nilang ipamana sa kanilang mga anak at mga susunod pang henerasyon, isang mapagpalayang Araw ng mga Ama sa inyong lahat! Mabuhay kayo! 🙂


Nobyembre 30 at ang mga Magulang Ko
(Orihinal na pamagat)

Hindi ako makatulog hangga’t hindi ako nakakapag-kwento. Kaya ‘eto’t nagsulat ako ngayong ika-30 ng Nobyembre, isa sa mga pinaka-mahahalagang petsa sa rebolusyonaryo at pambansang-demokratikong kasaysayan ng Pilipinas.

Ngayong araw na ito ang ika-148 na kaarawan ni Gat Andres Bonifacio, isa sa mga lider-manggagawang nangtatag ng KKK o Kataas-taasang, Kagalang-galangang Katipunan ng mga Anak ng Bayan. Ito rin ang ika-47 na anibersaryo ng Kabataang Makabayan at ika-13 ng Anakbayan. Dagdag pa na ika-176 na kaarawan din ito ni Mark Twain, ang Amerikanong manunulat na isa sa mga miyembrong tagapagtatag ng American Anti-Imperialist League na laban sa okupasyon ng America sa Pilipinas noong 1898. At sa araw na ito, unang beses kong narinig ang mas detalyadong kwento ng pakikibaka ng mismong mga magulang ko (well, mga alas-singko ng hapon ng ika-29 ng Nobyembre dito sa New York nang mag-kwentuhan kami ng nanay ko, pero technically ika-30 ng Nobyembre na sa Pinas).


Kahapon pagkagising ko, nag-check ako ng voicemail at narinig ko ang mensaheng iniwan ng isa sa mga pinakamatagal na kaibigan ng nanay ko. Hindi raw kasi makontak ang Mami. Noong Sabado pa ‘yung mensahe pero dahil may topak ang phone ko, kahapon ko lang napakinggan. Nakapag-usap na rin pala sila. Base rin s’ya rito sa New York at mas nauna silang nagpunta rito ng isa pang matalik na kaibigan ng nanay ko (tawagin na lang natin sila sa pangalang Tita X at Tita Y. Hehe.)

Sa kurso ng pag-uusap, natanong ko kung paano sila nagkakila-kilala, at dahil doon nga ay naungkat ang nakaraan noong panahong nagtuturo pa sila ng hayskul. Tatay ko aktwali ang kasama ng mga tita na nagtuturo sa isang hayskul sa Mandaluyong. Ang nanay ko naman, doon sa main branch sa may Legarda.

1970’s daw at bago pa mag-martial law nang sa hayskul na pinagtuturuan ng tatay ko, binawasan ang sahod ng mga guro at hindi ibinigay ang 13th-month pay. At dahil dito ay nagtayo ng unyon ang mga guro at ang tatay ko ang nahalal na presidente ng unyon. Si Tita X naman ang bise-presidente, at si Tita Y daw noong una ay “hard to get”, pero sa kalaunan, nang mahamig ay isa sa mga pinaka-committed na miyembro.

Nakakatuwa dahil parang batang eksayted na sinabi ng nanay ko, “Suportado nga sila Daddy mo ng KM eh!” Napag-isip tuloy ako kung nagkulang ng “U” para maging KMU o Kilusang Mayo Uno, ang pinaka-malawak na alyansa ng mga unyon at asosasyon ng mga manggagawa sa Pilipinas na nakikipaglaban para sa kanilang mga karapatan.

Pero 1970’s pa iyon at hindi pa itinatayo ang KMU. Kaya naisip ko na malamang nga, ang talagang ibig sabihin ng nanay ko ay KM o Kabataang Makabayan, ang pambansang demokratikong organisasyon ng mga kabataan na sumusuporta at mismong nag-oorganisa sa hanay ng mga manggagawa na noong bago ng martial law ay hindi pa itinuturing na iligal ng administrasyong Marcos. Sabagay, nasa mid-30’s pa lang ang tatay ko at mid-20’s ang nanay ko ng mga panahong ito. Pasok pa sila sa age bracket ng itinuturing na “kabataan”.

Nang banggitin ng nanay ko na suportado ng KM ang unyon ng tatay ko, natawa kaming pareho at alam kong pareho kami ng iniisip kaya’t hindi ko na napigilan at sinabi kong, “Eh may pinagmanahan pala talaga ako!”


Samantala, sa main branch kung saan naroon ang nanay ko, nagtayo rin daw ng unyon ang administrasyon. At ang nanay ko ang kaisa-isang guro na hindi miyembro nito at hindi inimbitahang sumali dahil nga asawa s’ya ng tatay ko na presidente ng unyong anti-admin sa kabilang branch. O ‘di ba, winner. Hehe.

Mula sa main branch ay nagtayo rin ng unyon ang admin sa iba’t ibang branches nito. At sa branch kung saan naroon ang tatay ko ay tinayuan din ng admin union na ipinanang-tapat sa unyon na pinamumunuan ng tatay ko. Abugado raw ang naging kalaban ng tatay ko at nang mga panahong iyon, Economics teacher pa ang Daddy at hindi pa abugado. Ito raw ang isa sa mga naging dahilan kung bakit nag-aral ng abugasya ang tatay ko. Natalo nila ang kalabang unyon, kaya para naman daw hindi mapahiya ang abugadong lider ng kabila eh nag-abugado na rin ang tatay ko. Ehehe.

Dagdag pang kwento ng Mami, ninang nila sa kasal ng Daddy ang direktor ng hayskul. Nung mga unang araw daw ng piket ay nakakadaan pa ang direktor dahil nakikiusap sa Daddy, pero nanindigan ang Daddy at hindi na ito pinaraan at pinapasok sa school noong mga sumunod na araw. Nakakatawang ni-reenact pa ng nanay ko kung paanong sinabihan ng tatay ko ang ninang n’yang direktor na “Hindi na po kayo p’wedeng pumasok dito”.

Ilang linggo rin daw silang nag-piket at ilang linggo rin silang walang sweldo at kwento pa ng nanay ko, pati ang mga magulang ng mga estudyante ay nakasama nila sa laban at nagbigay ng suporta sa mga nagpipiket na mga guro. Ang mga tindahan din daw sa paligid ng eskwela ay nagbibigay ng mga pagkain sa kanila noong habang nasa piketlayn sila.


Natutuwa ako dahil masaya itong lahat na kinukwento ng nanay ko habang kumakain kami ng hapunan. At bilang isang naging miyembro ng Anakbayan, ang makabagong henerasyon na nagpatuloy sa mga adhikain ng Kabataang Makabayan, at nakaranas mamuhay sa piketlayn at patuloy pa ring nakikilahok sa mga kilos-protesta, demonstrasyon at kampanyang masa maging sa ibayong dagat, ang marinig ang kwentong ito sa unang pagkakataon mula sa nanay ko makalipas ang mahigit apatnapung taon ay, ika nga, ‘priceless’.

Na minsan, tinahak din pala nila ang landas na tinatahak ko ngayon. Na minsan, naging laman ng piketlayn, nakipaglaban sa karapatan at nagkamit ng mga tagumpay para sa kagalingan ng mga manggagawang nakaranas ng pagsasamantala. Na minsan, naging bahagi rin pala ng kasaysayan ng pakikibaka.

Hindi ko na alam ang mga sumunod pa. Napunta na sa ibang paksa ang usapan namin ng nanay ko. Hindi ko rin alam kung may iba pa akong malalaman o kung may iba pa akong gustong malaman. Basta sa ngayon, masaya na muna ako na naka-kwentuhan ang nanay ko at nalaman na minsan ay naging lider-unyonista, o at least, ay naging parte sila ng unyon o nakilahok sila sa mga aksyon. Ma-drama man pakinggan, pero parang napunan ang isang malaking puwang sa buhay ko.


Gi-noogle ko ang tatay ko. At nalaman kong na-admit s’ya sa bar at naging ganap na abugado noong May 9, 1980 — walong araw makalipas maitatag ang KMU. &:D

Kung bakit ko ibinoto si Teddy Casino


Sa May 13, iba naman sa Senado. Hindi kailangan bayaran ang mga taong ito para iboto si Teddy. Dahil si Teddy ay karaniwang tao ring tulad nila, at gusto nilang ang isang tulad nila ang kumatawan sa kanila sa senado.

Karaniwang tao rin ako. Migrante. At si Teddy Casiño lang ang nag-iisang ibinoto ko (naihulog ko na ang balota ko, bilang Overseas Absentee Voter). Dahil alam kong kasama ang taumbayan, titindig s’ya at ipaglalaban n’ya ang mga karapatan ko at ng mas nakararami.

Para sa isang malaya at maaliwalas na Pilipinas at bukas:
#6TeddyCasino sa Senado.ü

Maaari ring pumili mula sa siyam na Makabayan Partylists na ito:
Bayan Muna, Anakpawis, ACT Teachers, Gabriela, Piston, Migrante, Akapbata, Katribu and Kabataan.